Somali legal Forum (SlF)

Taariikh Nololeedka Garyaqaan Abdirizak Haji Omar (Ifiye) Hordhac Garyaqaan Abdirizak Haji Omar Ibrahim, oo loo yaqaan Abuukaate Ifiye, waa qareen Soomaaliyeed oo si firfircoon uga shaqeeya maxkamadaha dalka, hay’adaha dowliga ah, iyo mashaariicda caalamiga ah. Waxbarashadiisa dheer, shahaadooyinka uu qaatay, iyo waayo-aragnimada shaqo ee uu urursaday ayaa dhigay inuu noqdo mid ka mid ah qareennada ugu aqoonta badan uguna saameynta badan Soomaaliya maanta. Waxbarasho iyo Aqoonta Sare Shahaadada Qaanuunka (LL.B)  – Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed (2015–2019) Abdirizak wuxuu safarkiisa qareennimo ku bilaabay 2015, markaas oo uu ku biiray kulliyadda Sharciga ee Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed. Muddo afar sano ah ayuu si qoto dheer ugu bartay culuumta sharciga, isagoo sanadkii 2019 qaatay Shahaadada Qaanuunka (LL.B). Wuxuu ku takhasusay barashada Xeerka Ciqaabta, Xeerka Madaniga, Sharciga Dastuuriga iyo Sharciga Ganacsiga. Waxaa uu caan ku noqday doodaha maxkamadaha ardayda (moot cou...

  1. Qeexid Anshaxu waa hab-dhaqan bulsho oo qeexaya kala duwanaanta waxa loo arko sax iyo khalad, isagoo ku dhisan qiyamka, dhaqanka iyo caqiidada bulshada. Sharciguna waa xeer qoran oo waajib ku ah dhammaan xubnaha bulshada, laguna dhaqmo iyadoo ay jirto awood sharci iyo ciqaab rasmi ah. 2. Kala soocidda Sharciga iyo Anshaxa Maxkamaduhu dacwad kama qaadaan xadgudub kaliya ku kooban anshaxa, haddii uusan jirin xeer qaran oo qoran oo falkaas mamnuucaya. Sidaa darteed, falalka anshax xumada ahi waxay noqon karaan kuwo aan sharci ciqaabiyin, inkasta oo bulshada ay cambaareyso. 3. Xiriirka Sharciga iyo Anshaxa • Falka khaladka ahi wuxuu noqon karaa: a) mid xadgudub ku ah sharciga qoran; b) mid lid ku ah anshaxa bulshada; c) ama labadaba. • Marka fal uu isku mar ka hor yimaado sharciga iyo anshaxa, waxaa la xiriira ciqaab sharciyeed iyo cambaareyn bulsho. Tusaale ahaan: dilka, dhaca, iyo kufsiga waa falal ciqaabeed oo sharci mamnuucay isla markaana anshaxeed ahaan la diiday. 4....

  Bismillaahi Raxmaani Raxiim Anagoo ka duulayna muhiimadda ay leedahay kor u qaadidda aqoonta sharciyeed, xaqiijinta cadaaladda, iyo dhisidda nidaam garsoor oo hufan oo ku dhisan mabda’a sharciga iyo isla xisaabtanka, waxaan si rasmi ah ugu dhawaaqaynaa furitaanka Somali Legal Forum – madal u gaar ah falanqaynta, doodda, iyo kobcinta cilmiga sharciga Soomaaliyeed. Somali Legal Forum waa goob furan oo ujeedkeedu yahay:-  In la, isugu keeno qareennada, garsoorayaasha, dacwad-oogayaasha, ardayda sharciga, iyo guud ahaan dadka daneeya arrimaha garsoorka; In lagu horumariyo fekerka sharciyeed ee dalka iyo kobcinta doorka sharciyaqaannada Soomaaliyeed; In la isdhaafsado aqoon, waayo-aragnimo iyo aragti cilmiyeed ku saabsan xeerarka dalka; In lagu xoojiyo fahamka dastuurka, xeerarka madaniga ah, xeerarka ciqaabta, iyo habraacyada maxkamadeed; In lagu difaaco oo la ilaaliyo mabda’a madax-bannaanida garsoorka, xuquuqda muwaadiniinta, iyo xukunka sharciga (Rule of Law). Madash...

  Hordhac Qormadan waxay muhiim u tahay fahamka waajibaadka sharci ee lagu xakameynayo lacag dhaqidda iyo maalgelinta argagixisada, taasoo kaalin weyn ka qaadaneysa ilaalinta amniga dhaqaale ee dalka. Waxay si gaar ah uga caawinaysaa hay’adaha maaliyadeed iyo kuwa kale inay fuliyaan mas’uuliyadahooda sharci, iyagoo u hoggaansamaya nidaamyada loo dejiyay ka hortagga falalka sharci-darrada ah, si loo sugo xasilloonida iyo horumarka bulshada. Waxyaabaha ugu muhiimsan ee uu tilmaamaayo Sharciga Ka Hortaga Lacag Dhaqidda iyo Maalgelinta Argagixisada wuxuu diiradda saarayaa nidaamyada sharci ee lagula dagaalamayo lacag dhaqidda iyo maalgelinta argagixisada. Sharcigan waxa uu qeexayaa tallaabooyin ka hortaga ah iyo masuuliyadaha ay leeyihiin hay’adaha maaliyadeed iyo kuwa kale ee u xilsaaran in ay la socdaan macaamillada si looga hortago falalka sharci-darrada ah. Qodobbada ugu muhiimsan ee sharcigan waxaa ka mid ah: 1. Dambiyada Lacag Dhaqidda iyo Maalgelinta Argagixisada - Wa...

E-Justice , Updating the Law , iyo E-Judiciary waa saddex erey oo muhiim ah oo ku saabsan casriyeynta nidaamka sharci iyo cadaaladda, laakiin mid kasta wuxuu leeyahay ujeeddo iyo hawlo gaar ah. Aan kuu sharaxo farqiga u dhexeeya: 1. E-Justice (Cadaaladda Elektarooniga ah): • Macnaha : Waa nidaam guud oo adeegsanaya tiknoolojiyadda si loo hagaajiyo adeegyada cadaaladda, oo ay ku jiraan maxkamadaha, booliska, xeer-ilaalinta, iyo hay’adaha kale ee sharciga. • Ujeedka : Kor u qaadida hufnaanta nidaamka cadaaladda iyo fududeynta helitaanka cadaaladda. • Hawlaha ku jira : • Codsiyada maxkamadaha oo lagu gudbiyo nidaam elektarooni ah. • Adeegsiga fadhiyada fog (virtual hearings). • Isku xirka hay’adaha cadaaladda sida maxkamadaha iyo booliska si xogta loo wadaago si dhakhso ah. • Tusaale : Muwaadin ku nool meel fog oo dacwaddiisa u gudbinaya maxkamad isagoo adeegsanaya nidaam onlayn ah halkii uu maxkamadda si shaqsi ah ugu tegi lahaa. 2. Updating the La...