Somali legal Forum (SlF)

  Tiirarka Xeerka Ciqaabta Soomaaliyeed Xeerka Ciqaabta Soomaaliyeed (X.C.S.) waxa uu ku dhisan yahay saddex tiir oo waaweyn oo ay culimada qaanuunka ku saleeyaan ciqaabta iyo mas’uuliyadda qofka la xiriirta. Saddexda tiir waa: 1. Tiirka Maadiga ah (السلوك) Tiirkan wuxuu la xiriiraa habdhaqanka ama ficilka qofka ee la xiriira denbiga. Waxa uu leeyahay saddex qaybood: a) Ficilka (سلوك): Waa in la helo ficil muuqda oo la xiriira denbiga. b) Natiijo (الضرر): Waa in falkaas uu horseeday natiijo ama dhibaato muuqata. c) Xiriirka Sababta iyo Natiijada (العلاقة السببية): Waa in uu jiro xiriir sabab iyo natiijo oo ka dhexeeya ficilka iyo dhibka ka dhashay. Qodobka 21 ee X.C.S. ayaa si gaar ah uga hadlaya xiriirkan. Culimada qaanuunka waxay ku tilmaamaan in “sababta kaliya ee kufilan” ay tahay mabda’ uu qabo qaanuunka Soomaaliyeed. 2. Tiirka Macnawiga ah (معنوي/نفساني) Tiirkan wuxuu diiradda saaraya xaaladda maskaxda qofka iyo rabitaankiisa marka uu sameynayo ficilka. ...

   Taarikhda xeer ciqaabeed kii ugu horeeyay ee lasameeyay       Xeerka ciqaabta aduunka waxaa uu lasoo bilaamay markii uu sameeystay   ilbaxnimadii bini aadamka    Xeerkii ciqaabta ee ugu horeeyay aduunka waxaa uu ku abtirsadaa humurabi boqortooyadiisii halka Reer EURPIAN   uu soogaaray 2000 sano   kedib boqoradu dadaka waxaa eey kasameeysan jireen wixii kahoreeyay yurubiyaanka   Sababaha loociqaabo qofka Aragti ahaan waa In qofka waxaa uu sameeyay mid lamid ah isagana lagu ciqaabo     Halka ujeedka ciqaabta uu yahay sadax midkood    1)    Inlaga hortago danbiga    2)    In qofka dhibka uu geeystay isagana loogeeystaa si eeysan mardanbe usoo noqon      3)    In eey san noqon ciqaabtu aargudasho    Waxaa lagu qeexaa   xeerka ciqaabta soomaaliyeed in uu yahay sharciyadda          kahadla fal...

Waa maxay qaanuun? Waa maxay qaanuun? waxaan qeexidoon ereyga qaanuun halka uu kasoo jeedo asal ahaan iyo macnihiisa Qaanuun; asalkiisu waxa uu ka yimid Laatiin, Faransiiska iyo Giriigga Afka French waxa uu ku yahay Canōn, sidoo kale  Giriiguna eey uyaqaanaan  Kanon. hadii lamicneeyo ereyada kala ah  Canōn,Kanon, iyo Qaanuun; waa Xeer, ama Nidaam eey degsadeen bulsho meel kuwada nool,  soomaali ahaan  qaanuun ama qeynuun macnaha ugu horreeya ee lasoo xasuusanayo waa: “ nidaam kala haga ama kala maareeya xariirka ka dhaxeeya bulsho meel ku wada nool, iyada oo ciddi ka hor timaadana muteysaneyso ciqaab’’ Qaanuunku/sharcigu waa xeerar bulsho dhigato dhexdeed, kuna heshiisay oo ay isku maamusho . sharcigu waa xeerar xadeeya xumaha, qeexa xaqa muwaadinka, waajibaad fara, horumarkana u jideeya waxa soo rogta fulisa na sharcigaas . Sharcigu waa shareeraha sharka. Sharcigu waa tilmaamaha toosiyaha bulshada. Taageerah...

International criminal court (ICC) waxaa ICC lagu aasaasay roma sanadku markuu ahaa 1998dii laguna aasaasay shirkii diblumaasiyadeed ee eey qabatay heey ada jamciaydaa quruumaha kadhaxeeysa waxaa uuna dhaqan galay 2002dii dustuur ka heey’ada jamciyada quruumaha kadhaxeeysa markii lahelay dowladihii lagu dhaqan gelin lahaa waxaa eeyna shaqa bilaawday 2003dii markii loo sameeyay qaabdhis meedkeda waana heeyada kamadax banaan united nation ka xarunteedu waa hage Qaab dhismeed ka maxkamada icc ama eey ka kooban tahay afar  heey”adood  A) Presidency : B) Judicial divisions: C) Office of the prosector: D) Ragistery : Asbaabaha loodhisay maxkamadan (icc)  A) In lagu yareeyo danbiyadda kusaab san ku xadgudubka xuquuqda insaan ka Waxyaabaha eey raaceeyso waa kala sareeynta sharciga uqoran a) Constitution B) International humanetarail law C) Xuku nadii eey horey ugaartay danbi lamid ah danbiyaddaas W/Q: Sharci-yaqaan : Abdirizak Haji Omar